zinan

قلاب و اجزاي متصل آن در جرثقيل هاي سقفي وصنعتي از اهميت بسزايي برخوردار است . از اين قطعه كه به آن در زبان انگليسي HOOK ( هوك ) نيز مي گويند به عنوان وسيله اي براي حمل و بلندكردن بار در تمامي حركت هاي جرثقيل استفاده مي شود. هوك و يا قلاب جرثقيل در واقع بخش متصل كننده بار به جرثقيل بوده و از اهميت بسياري در سيستم بالابري جرثقيل برخوردار است. زيرا كوچكترين نقصي در اين قسمت مي تواند سبب بروز حوادث خطرناكي حين كار با جرثقيل مخصوصاً در تناژ و ارتفاعات بالا شود. هوك جرثقيل خود از چندين بخش قرقره يا فولي، هوك يا قلاب، پيچ و مهره، شيطانك، كف گرد، تراورس تشكيل شده است. تمامي قطعات هوك جرثقيل از آلياژهاي تقويت شده و فولاد مستحكم در تناژ هاي مختلف طراحي و توليد مي شوند. قطعات هوك جرثقيل مي بايست حتماً متناسب با ظرفيت تناژ جرثقيل انتخاب شوند. قلاب ها داراي شيطانك مي باشند. شيطانك نقش ضامن هوك را ايفا مي كند. در صورت عدم استفاده از شيطانك قلاب جرثقيل سقفي، امكان خارج شدن بار از داخل قلاب وجود دارد. بنابراين توصيه مي شود حتما از اين وسيله براي حفظ ايمني استفاده شود.

قلاب جرثقيل در استاندارد 15401

هوك جرثقيل سقفي  داراي استاندارد هاي ISO/FEM مي باشد كه اين استاندارد از 5 كلاس كاري تشكيل شده است و از سنگين ترين به سبك ترين وزن در 5 گروه M /P /S /T /V خلاصه مي شوند. قلاب جرثقيل سقفي پارامتري مهم به نام NR دارد كه در جداول استانداردي با نام  HOOK NR از آن ياد مي شود NR در قلاب جرثقيل سقفي به صورت RSN درج شده است. از طريق اين پارامتر ما مي توانيم ميزان ظرفيت حمل بار قلاب را بسنجيم . به عنوان مثال قلاب NR2.5 در كلاس كاري V و در گروه كاري 1BM داراي 12.5  تن و در گروه كاري 4M داراي 5 تن ظرفيت مي باشد.

عوامل انتخاب قلاب مناسب

1-    گروه كاري و RSN هوك براي تعيين قلاب بسيار حائز اهميت مي باشد.

2-    ريوينگ قلاب : كه به آن فال نيز مي گويند وبدين معناست كه وقتي مي گوييم قلاب دو فال است يعني قلاب دو به يك است. فال قلاب مي تواند 1 ، 2 ، 4 ، 6 و 8 باشد.

3-    جنس قلاب: آلياژهاي فولادي

4-    قطر قرقره و سيم بكسل : قطرهاي متداول سيم بكسل مغز فولادي معمولي از قطر 8 تا 18 ميلي متر و قطر هاي قرقره از 200 تا 440 ميلي متر بسته به نوع قلاب  در بازار موجود مي باشد.

انواع هوك جرثقيل

نوع هوك جرثقيل بسته به جرثقيل، عملكرد و كاربري آن فرق مي كند. براي مثال هوك جرثقيل سيم بكسلي با هوك جرثقيل زنجيري متفاوت است. همينطور قلاب جرثقيل هاي سقفي و كارگاهي با هوك جرثقيل هاي سيار و تاوركرين ها تفاوت دارد و در نهايت بسته به كاربري مورد نياز قلاب و هوك جرثقيل به انواع ضامن دار، چشمي، گردان، آهنگري، لنگري، درام، پين خور و… تقسيم مي شوند.

روش ساخت قلاب جرثقيل

هوك جرثقيل با روش فورجينگ ساخته مي شود كه مراحل ساخت آن به صورت زير مي باشد.

از ميلگرد خميده شده و با فرم اوليه قلاب چكش كار مي شود و بعد از آن با قالب فولادي مستحكم ضربه مي خورد و شكل دقيق قلاب ايجاد مي شود. پس از آن توسط قالب ديگري دور بري (تريم) مي شود و قلاب آماده ماشين كاري مي باشد.

جا انداختن قلاب جرثقيل

جا انداختن قلاب جرثقيل خود نياز به مهارت و تخصص بالايي دارد. بد جا انداختن قلاب تابه‌حال باعث بروز اتفاقات بسياري براي جرثقيل‌ها و جرثقيل كاران شده است. اگر قلاب به‌درستي جانخورد، بار هنگام بالا و پايين رفتن كج مي‌شود. اين امر مي‌تواند بسيار خطرناك باشد. حتي ممكن است در صورت بد جا خوردن قلاب سيم‌بكسل از ريل خارج شود. مشكلاتي ديگر نظير شكستن كمربند از خطراتي هست كه از بد جا خوردن قلاب اتفاق مي‌افتد.

در قلاب حد بالا و پايين بايستي به‌درستي كار كنند. در غير اين صورت سيم‌بكسل از قلاب خارج مي‌شود و اين امر بسيار خطرناك خواهد بود. اگر حد بالا كار نكند وينچ و قلاب به‌احتمال بسيار زياد دچار صدماتي مي‌شوند و خسارت‌هاي ميليوني به بار مي‌آيد.

 براي خريد درام جرثقيل به سايت زينان مراجعه كنيد.

بالابرها دستگاه‌هايي هستند كه براي جابجايي افراد يا بار در ارتفاعات بالا استفاده مي‌شوند. انواع مختلفي از بالابرها وجود دارد كه هر كدام براي كاربرد خاصي طراحي شده‌اند.

انواع بالابر  براساس مكانيسم بالابري

بالابرها بر اساس مكانيسم بالابري به انواع زير تقسيم مي‌شوند:

بالابرهاي آكاردئوني (قيچي): اين نوع بالابرها از يك سري جك‌هاي هيدروليكي براي بالا بردن يك سكو استفاده مي‌كنند. بالابرهاي آكاردئوني براي كاربردهاي مختلفي مانند ساخت و ساز، تعميرات، و خدمات عمومي استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي تلسكوپي: اين نوع بالابرها از يك بازوي تلسكوپي براي بالا بردن يك سكو استفاده مي‌كنند. بالابرهاي تلسكوپي براي كاربردهايي مانند دسترسي به ارتفاعات بالا، تعميرات، و خدمات عمومي استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي مفصلي: اين نوع بالابرها از يك بازوي مفصلي براي بالا بردن يك سكو استفاده مي‌كنند. بالابرهاي مفصلي براي كاربردهايي مانند دسترسي به مناطق باريك و دشوار، تعميرات، و خدمات عمومي استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي بوم: اين نوع بالابرها از يك بوم بلند براي بالا بردن يك سكو استفاده مي‌كنند. بالابرهاي بوم براي كاربردهايي مانند دسترسي به ارتفاعات بسيار بالا، تعميرات، و خدمات عمومي استفاده مي‌شوند.
انواع بالابر بر اساس نوع حركت

بالابرها بر اساس نوع حركت به انواع زير تقسيم مي‌شوند:

بالابرهاي ثابت: اين نوع بالابرها در يك مكان ثابت قرار مي‌گيرند و براي كاربردهايي مانند دسترسي به ارتفاعات بالا در يك ساختمان يا كارخانه استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي متحرك: اين نوع بالابرها مي‌توانند در يك مكان جابجا شوند و براي كاربردهايي مانند دسترسي به ارتفاعات بالا در مناطق مختلف استفاده مي‌شوند.
انواع بالابر بر اساس نوع كاربرد

بالابرها بر اساس نوع كاربرد به انواع زير تقسيم مي‌شوند:

بالابرهاي نفري: اين نوع بالابرها براي حمل افراد در ارتفاعات بالا استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي باربري: اين نوع بالابرها براي حمل بار در ارتفاعات بالا استفاده مي‌شوند.
بالابرهاي آتش‌نشاني: اين نوع بالابرها براي دسترسي به ارتفاعات بالا در هنگام آتش‌سوزي استفاده مي‌شوند.
برخي از كاربردهاي بالابر

بالابرها براي طيف گسترده‌اي از كاربردها استفاده مي‌شوند، از جمله:

ساخت و ساز: بالابرها براي دسترسي به ارتفاعات بالا در هنگام ساخت و ساز استفاده مي‌شوند.
تعميرات: بالابرها براي دسترسي به مناطقي كه دسترسي به آنها دشوار است، مانند سقف‌ها و ديوارهاي خارجي، استفاده مي‌شوند.
خدمات عمومي: بالابرها براي دسترسي به مناطقي كه نياز به نگهداري يا تعمير دارند، مانند تيرهاي برق و خطوط لوله، استفاده مي‌شوند.
باغباني: بالابرها براي دسترسي به درختان و ساير گياهان بلند استفاده مي‌شوند.
توليد: بالابرها براي دسترسي به تجهيزات و ماشين‌آلات صنعتي استفاده مي‌شوند.
ايمني در استفاده از بالابر

استفاده از بالابر مي‌تواند خطرناك باشد، بنابراين مهم است كه از دستورالعمل‌هاي ايمني سازنده پيروي كنيد. برخي از نكات ايمني مهم عبارتند از:

قبل از استفاده از بالابر، دستورالعمل‌هاي ايمني را به دقت بخوانيد و درك كنيد.
فقط از بالابرهايي استفاده كنيد كه به طور منظم سرويس و نگهداري مي‌شوند.
قبل از استفاده از بالابر، مطمئن شويد كه زمين محكم و مسطح است.
فقط افراد آموزش ديده و واجد شرايط مجاز به استفاده از بالابر هستند.
هنگام استفاده از بالابر، هميشه از تجهيزات ايمني مانند كمربند ايمني استفاده كنيد.
با رعايت نكات ايمني مي‌توانيد خطرات استفاده از بالابر را كاهش دهيد.

جرثقيل بازويي

جرثقيل هاي بازويي يكي از پركاربردترين جرثقيل هاي صنعتي محسوب مي شوند كه براي تحمل طيف وسيعي از بارها در مناطق كاري كوچك طراحي و ساخته مي‌شود. اين جرثقيل‌ها داراي طراحي ساده و جمع و جوري هستند كه براي خط توليد و خدمات انبارداري كاملاً مناسب است؛ زيرا مي تواند بهره‌وري كارگران را افزايش داده و ايمني محل كار را بهبود بخشد.

با اين وجود ساخت و نصب جرثقيل‌بازويي داراي پيچيدگي‌هاي متفاوتي است، همه جرثقيل هاي بازويي مناسب براي محيط كوچك و متوسط نيستند و جرثقيلي كه براي سوله و كارگاهي مناسب است‌، احتمالا براي سالن شما مناسب نباشد.

انواع جرثقيل هاي بازوئي

جرثقيل بازويي در سه نوع ستوني و ديواري و بازويي ديواري متحرك مي باشند كه قابليت چرخش بازو معمولاً بصورت 180 درجه،270 درجه و 360 درجه مي باشد. در نوع ستوني آن كه بر روي يك ستون و فنداسيون مستقل نصب مي شود توانايي جا به جايي بار حول محور ستون با زاويه 360 درجه فراهم شده است. در نوع ديواري كه بر روي يكي از ستون هاي سالن مستقر شده و معمولاً با قابليت گردش زاويه 180 درجه نصب و اجرا مي گردد. اين جرثقيل ها معمولاً جهت فضاهاي محدود كه امكان استفاده از جرثقيل سقفي وجود ندارد استفاده مي گردند و جهت جا به جايي هاي ايستگاهي و عمدتا در صنايع سبك و كم كار نظير كارگاه هاي قطعه سازي و تعميرگاهي به صورت تمام دستي و برقي در ظرفيت 125 كيلوگرم الي 7 تن با طول بازوي 2 الي 8 متر استفاده مي گردند.

حالت هاي جرثقيل بازويي

جرثقيل بازويي جايي كه ستون وجود دارد.
جرثقيل ستوني بازويي محلي كه ستون وجود ندارد.
جرثقيل بازويي ديواري كه حركت طولي در آن مد نظر است.
انواع جرثقيل بازويي ستوني

متفاوت بودن جرثقيل‌هاي ستوني با يك‌ديگر مربوط به نوع حركت بالابر آن‌ها به‌صورت دستي يا برقي بوده كه در كنترل بالابر به‌طور برقي از ريموت ( متصل يا بي‌سيم) استفاده مي‌شود . از ديگر عوامل ايجاد تنوع در جرثقيل‌هاي ستوني بازويي مي‌توان به موارد خاصي كه تير يا پل به‌صورت كمرشكن طراحي مي‌شود و همينطور مواقعي كه بر اساس ميزان چرخش جرثقيل، ستون را با مقطع دايره‌اي و يا مقطع H مي‌سازند، اشاره كرد. بر اين اساس جرثقيل هاي بازوئي ستوني به سه دسته بازوئي دو مفصله، بازوئي 360 درجه، بازوئي 270 درجه تقسيم بندي مي شوند.

جرثقيل بازوئي ستوني دومفصله

كرين هاي بازوئي مفصل دار مي­ توانند بارها و محموله ­هايي را كه بوسيله كرين­ هاي تك بازوئي نمي ­توان جابجا نمود، با توجه به ميدان تحت پوشش خود موقعيت­ دهي نموده و جابجا كنند.

كرين هاي بازوئي مفصل­ دار رفت و برگشت سريع، افزايش بهره وري، كاهش صدمات و بهبود ايمني را فراهم مي آورند، افزايش بهره ­وري ناشي از چرخش آسان بازوهاي متحرك، موقعيت­ دهي دقيق و سريع بار يا محموله مي باشد. از آنجاييكه فقط يك نيروي كمي لازم است تا بازوهاي متحرك شروع به حركت كرده يا متوقف شوند، بنابراين صدمات كاهش يافته و ايمني بهبود مي يابد.

جرثقيل بازوئي ستوني °360

در محيط هاي باز و مناطقي كه ديوار يا ستون ندارند و نياز به يك چرخش با زاويه 360 درجه مي باشد يا در مكان هايي كه نياز است باربري بر روي يك سطح به شكل دايره انجام گيرد اين نوع جرثقيل نصب مي شود. اين نوع جرثقيل را يك بوم و محور گردان تشكيل مي دهند كه يك كالسكه و سيستم بالابري روي آن سوار شده است.

جرثقيل بازوئي ستوني °270

معمولاً جرثقيل بازويي ستوني °270 در ظرفيتهاي پايينتر از 5 تن ساخته مي شوند و داراي طول بازوي 6 متر مي باشند و همچنين بالابر اين جرثقيل ها معمولاً زنجيري مي باشد كه وزن و حجم كمتري نسبت به بالابرهاي بكسلي دارند. حركت چرخشي بازو معمولاً بصورت دستي مي باشد كه در صورت نياز استفاده از سيستم محرك الكترومكانيكي نيز ممكن است.

اين جرثقيل ها معمولا در قسمت مونتاژكاري صنايع كاربرد زيادي دارند كه با توجه به قيمت پايينتر اين نوع جرثقيل نسبت به جرثقيلهاي سقفي، مقرون بصرفه تر است. در صنايعي كه ميزان استفاده از جرثقيل بالاست معمولاً از چندين جرثقيل بازويي در كنار جرثقيل هاي سقفي استفاده مي شود. در كاربردهاي كمتر مانند تعميرگاهها و محل تخليه و بارگيري كوچك نيز جرثقيل‌هاي بازويي مي تواند انتخاب مناسبي باشد.

دستيابي به ارتفاع مناسب قلاب، سهولت حمل مكرر و حركت روان بارهاي سبك و استحكام و ايمني سازه از مزيت هاي جرثقيل بازويي ستوني °270 مي باشد.

مزاياي جرثقيل هاي بازوئي ستوني

· داراي روكش با كيفيت بالا

· امكان استفاده در فضاهاي باز

· طراحي جمع و جور ، كاملا مناسب براي اتاق هاي كوچك

· امكان چرخش راحت و نرم با استفاده از چرخ دنده برقي

· ارتفاع ستون و طول بازو را مي توان با توجه به شرايط تنظيم كرد.

· طيف گسترده اي از گزينه هاي چفت و بست براي نصب راحت را فراهم مي كند.

· بيشترين ظرفيتي كه اين نوع سازه ها مي توانند حمل كنند ،بارهايي با حداكثر تناژ تا ۱۰ تن است. اما برخي استثنائات و موارد خاص وجود دارد كه اين جرثقيل ها مي توانند تا تناژ ۱۵ تن نيز حمل كنند .

· با توجه به نصب، جرثقيل هاي ستوني بازويي مي‌توانند ۱۸۰ الي ۳۶۰ درجه چرخش داشته باشند.

· به دو صورت مي توان بازوي اين جرثقيل ها را چرخاند كه اين دو حالت شامل دستي و استفاده از موتور گرداننده مي باشد.

· قابليت هاي اين نوع سازه ها باعث شده است كه بسيار انعطاف پذير باشند به طوري كه بتوان از آنها تقريباً در همه جا استفاده نمود.

· اين نوع جرثقيل ها نسبت به جرثقيل هاي سقفي و دروازه اي كه در عملكرد با جرثقيل هاي ستوني بازويي مشابه هستند ، قيمت كمتري دارند.
يكي ديگر از قابليت هاي جرثقيل هاي ستوني بازويي قابليت نصب و استفاده آسان اين نوع سازه ها و هزينه تعمير كم آن ها مي باشد.
اين نوع سازه ها مي توانند در شش جهت حركت كنند و معمولاً در مكان هايي كه لازم است بار برداري از روي يك سطح دايره مانند انجام گيرد، استفاده مي شوند.
استفاده از جرثقيل هاي ستوني بازويي در گوشه‌ فضاهايي مانند خانه نيز امكان پذير است و براي اين كار بايد از نوع مفصل دار آن استفاده شود.

جرثقيل بازويي ديواري

جرثقيل ديواري از خانواده جرثقيل‌هاي بازويي (jib crane) است كه از ارزان ترين و كاربردي ترين نوع جرثقيل محسوب ميشود. جرثقيل بازويي ديواري بر روي ديوار نصب و بصورت عرضي‌‌ و عمودي، بالا و پايين حركت مي كند.

اين جرثقيل بيشتر در داخل سوله ها، كارگاه ها و كارخانجات براي جابجايي بارهاي كوچك و متوسط استفاده مي شود.
همچنين اگر شما نياز به جرثقيلي داريد كه تنها اجسام را بالا و پايين بياورد، اين نوع جرثقيل بهترين انتخاب است.
مهمترين مزيت جرثقيل ديواري سادگي و اشغال فضاي كم مي باشد.
به طور كلي حداكثر تناژ قابل حمل جرثقيل بازويي ديواري بر اساس دو فاكتور پايه متصل به ديوار و طول بازو مشخص مي شود. معمولاً اين جرثقيل ها با طول پايه بازويي ديواري 4 و طول بازو 6 متر طراحي مي شوند. بر اين اساس مي توان گفت كه حداقل تناژ قابل حمل توسط جرثقيل بازويي ديواري حدود 0.25 تن خواهد بود. با افزايش طول پايه بازويي ديواري و بازو علاوه بر اينكه امكان حمل بار با تناژ بالاتر فراهم مي شود، عملاً كاربر فضاي بيشتري براي انتقال بار در اختيار خواهد داشت. فاكتور ديگري كه در كاربري جرثقيل بازويي ديواري تاثير مستقيم دارد مسئله توانايي چرخش بازوي جرثقيل است. در واقع به واسطه متصل بودن پايه اين جرثقيل به ديوار يا ستون، بازو امكان حركت پيدا مي كند و شما مي توانيد آن را در زواياي مختلف حركت دهيد. معمولاً جرثقيل بازويي ديواري به نوعي طراحي مي شود كه امكان چرخش بازو بين 45 تا 180 درجه را فراهم كند.

ويژگي هاي جرثقيل بازويي ديواري

در صنايع سبك مورد استفاده قرار مي گيرد.
مي توان بالابر زنجيري و سيم بكسلي را در آن نصب كرد.
طول بازو تا 6 متر را پشتيباني مي كند.
زاويه گردش تا 180 درجه را دارد.
 

در گروه هاي كاري متفاوت مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.
به جاي حركت دوراني مي تواند در طول سالن حركت كند.
قابل نصب بر روي ديوار يا ستون
طراحي زير سازه براي مناطق با سقف كم بسيار مناسب است.
بيشترين مورد استفاده از جرثقيل هاي بازويي ديواري در بارگيري قايق ها و بر روي ساختمان هايي كه نصب ديگر جرثقيل ها بر روي آنها ممكن نمي باشد، است.

جرثقيل بازويي ديواري متحرك

جرثقيل بازويي ديواري متحرك از جمله جرثقيل‌هاي بازوئي پر كاربرد مي‌باشند كه نيازي به حركت زاويه‌اي يا به اصطلاح چرخش حول محور خود را ندارند و در نتيجه مي‌توان در محدوده‌هاي بسيار گسترده از آن‌ها استفاده كرد. همچنين مي‌توان با استفاده از اين جرثقيل‌ها چندين سيستم جابه جايي را با يكديگر ادغام كرد و در نتيجه بسياري از هزينه‌هاي مصرفي پروژه را كاهش داد.
از جرثقيل‌هاي متحرك مي‌توان در فضاي باز و انواع سطوح‌هاي شيبدار استفاده كرد. همچنين در ساختمان‌هايي كه فاقد هر گونه تجهيزات جا به جايي مي‌باشند نيز مي‌توان از اين نوع جرثقيل به راحتي استفاده كرد. جرثقيل‌هاي بازوئي متحرك معمولاً ظرفيت حداقل 500 كيلوگرم و حداكثر 5 تن را دارند.

ويژگي هاي جرثقيل بازويي ديواري متحرك

استفاده در صنايع سبك ولي پر كار
مي توان بالابر زنجيري و سيم بكسلي را در آن نصب كرد.
ظرفيت بارگيري تا 5 تن
در ارتفاع هاي مختلف قابليت نصب دارد.
در گروه هاي كاري مختلف و سرعت كاري مختلف هم مورد استفاده قرار مي گيرد.
با تركيب چند سيستم جا به جايي مي توان بهره زيادي از اين نوع جرثقيل‌ها برد.
معمولاً از تركيب جرثقيل سقفي و بازويي ساخته مي شود.
مزيت هاي جرثقيل ديواري متحرك

جزء جرثقيل هاي كاربردي هستند و در بسياري از كارخانه هاي صنعتي مي تواند مورد استفاده قرار گيرد.
استفاده از بازو و قطعات مستحكم باعث شده بارهايي با چند هزار تن را جا به جا كند.
در فضاهاي كم هم مورد اسفاده قرار مي گيرد.
در مدت زمان كوتاهي ميشود اين نوع جرثقيل را راه اندازي كرد.
براي محيط هاي باز، سالنها، محوطه كاربرد دارد.
مزاياي جرثقيل بازوئي

امروزه جرثقيل هاي بازويي به واسطه كاربرد فراوان آن در كارخانه ها، سوله ها، ساختمان سازي ها، سالن هاي بار بسيار مورد استفاده قرار مي گيرد. در ادامه به چند مورد از ويژگي هاي جرثقيل هاي بازوئي اشاره مي كنيم.

1- با كمك آن مي توانيم به تمام نواحي كارخانه، سالن ها دسترسي پيدا كنيم.

2- تعمير آن ها هزينه بالايي ندارد، از طرف ديگر طول عمر آن ها بالا است.

3- نگهداري و مراقبت از جرثقيل هاي بازويي، كم هزينه است.

4- با استفاده از آن ها مي توانيد در وقت خود صرفه جويي كنيد.

5- انعطاف ‌پذيري دستگاه و ابعاد كوچك و مستقل بودن از سازه سالن با ساختار قابل تنظيم آن

6- حمل و جابه جايي بار به صورت آسان و راحت

معايب جرثقيل بازويي

جرثقيل‌هاي بازويي، ابزارهاي مهم و پركاربرد در صنعت ساخت و ساز، حمل و نقل، و بسياري از كاربردهاي ديگر مي‌باشند. اين جرثقيل‌ها به دليل ويژگي‌هاي خاص خود، مزايايي هم دارند ولي مثل هر دستگاه ديگري، داراي معايبي هم هستند .

يكي از معايب جرثقيل‌هاي بازويي مي‌توان به محدوديت در دسترسي به مكان‌هاي گوناگون باشد. بدليل ساخت بازويي، اين جرثقيل‌ها امكان دارد در مكان‌هايي با ظرفيت محدود يا مختصات پيچيده دچار مشكل شوند.

بعضي از جرثقيل‌هاي بازويي همچنين ممكن است محدوديت وزني در جابجايي اجسام داشته باشند. اين موضوع ممكن است در پروژه‌هاي سنگين‌تر به چشم بيايد و نياز به جرثقيل‌هايي با ظرفيت بالاتر داشته باشيد.

اصول ايمني جرثقيل بازويي

رعايت اصول ايمني در استفاده از جرثقيل بازوئي امري ضروري است. اول اينكه بايد از جرثقيل با ظرفيت و مناسب ترين قابليت باربري استفاده شود. دوم اينكه بايد اشياء بايد مورد بررسي قرار گيرند تا اينكه تاييد شود كه به درستي بسته بندي شده و وزن آن در محدوده ظرفيت اين ماشين باشد است.

نكته آخر هم اين هست كه مطمئن شويد كه منطقه كاري اطراف جرثقيل به طور كامل خالي از افراد و اشياء باشد. در حين عمليات حمل و نقل، بايد از سرعت مناسب و كنترل شده استفاده شود و هر گونه حركات ناگهاني و نشتي‌هاي بالابري جلوگيري شود. اپراتور بايد دستورات ايمني را رعايت كرده و در صورت وجود هرگونه مشكل يا خرابي، به سرعت دستگاه را متوقف و خاموش نمايد تا تدابير لازم انجام شود.

همچنين، سرعت عمل جرثقيل‌هاي بازويي نيز ممكن است در مقايسه با جرثقيل‌هاي ديگر، پايين تر باشد. اين ممكن است برخي پروژه‌ها را كه نياز به حركت سريع دارند، تحت تأثير قرار دهد.

اصول نگهداري جرثقيل بازويي

نگهداري صحيح جرثقيل‌هاي بازويي از اهميت ويژه‌اي برخوردار است تا عملكرد بهينه و ايمني آنها تضمين شود. اصول نگهداري به مواردي چون بازرسي دوره‌اي، تعمير و نگهداري پيشگيرانه تقسيم مي‌شوند كه در ادامه به تفصيل به آنها پرداخته مي‌شود.

بازرسي دوره‌اي
بازرسي دوره‌اي يكي از اصول مهم در نگهداري جرثقيل‌ بازويي است. در اين قسمت، بايد به صورت منظم و مستمر جزئيات و اجزاء مختلف جرثقيل بررسي شوند. اين بازرسي‌ها مي‌تواند شامل بررسي وضعيت كابل‌ها، سيم‌بندها، سيستم هيدروليكي، سيستم برقي و ساير قطعات مكانيكي باشد.

تعمير و نگهداري پيشگيرانه
براي حفظ عملكرد بهينه جرثقيل بازويي، تعمير و نگهداري پيشگيرانه ضروري است. پيشگيري داراي تعويض زماني قطعات فرسوده مانند كابل‌ها، بلبرينگ‌ها، دريچه‌ها و سيم‌بندها مي‌شود. همچنين، تنظيم دقيق و رفع مشكلات در سيستم هيدروليكي و برقي از جمله اقداماتي است كه در اين مرحله انجام مي‌شود.

آموزش و آگاهي كاركنان
آموزش‌هاي لازم به كاركنان كه با جرثقيل كار مي‌كنند، از اهميت بالايي برخوردار است. آگاهي از روش‌هاي صحيح كار با جرثقيل، ايمني در محيط كار را تضمين مي‌كند و از خطرات ناشي از عدم اطلاع را به حداقل مي‌رساند.

تست و تاييد عملكرد
با انجام تست‌هاي دوره‌اي و مداوم براي بررسي عملكرد مكانيكي، هيدروليكي و برقي جرثقيل مي‌توان از صحت و سلامت آن اطمينان حاصل كرد. اين اقدام مي‌تواند از وقوع مشكلات ناگهاني جلوگيري كند.

ضوابط ايمني
رعايت ضوابط ايمني در هنگام استفاده، نگهداري و تعمير جرثقيل بازويي بسيار مهم است. اطمينان از وضعيت و قابليت عملكرد اجزاء ايمني مانند ترمزها، محدودكننده‌ها و سيستم‌هاي حفاظتي از اهميت بالايي برخوردار است.

به طور كلي، نگهداري منظم، تعميرات به موقع و رعايت اصول ايمني از عواملي هستند كه به حفظ كارايي، ايمني و عمر مفيد جرثقيل بازويي كمك مي‌كنند.

نصب جرثقيل بازوئي

نصب هر كدام از انواع جرثقيل‌ها، داراي نكات فراوان و منحصر به خود است. زينان ضمن طراحي و ساخت جرثقيل‌هاي بازوئي، با بهره‌گيري از تيم متخصص خود، اقدام به نصب مي‌نمايد. تكنسين‌هاي زينان با بهره‌مندي از آموزش هاي فني مهندسي و با دارا بودن تجربه فراوان، در محل نصب حاضر مي‌شوند. نصب موفق و استاندارد جرثقيل، مي‌تواند طول عمر مفيد دستگاه را تضمين نمايد.

جرثقيل دروازه اي

اين جرثقيل ها را در مكان هايي ميتوان استفاده نمود كه جرثقيل هاي سقفي كارايي ندارند و معمولا براي جابجايي بار هاي بسيار سنگين و خارج از محيط كارگاهي و مكان هاي روبازي كه هيچ سالن و يا ستوني ندارند استفاده ميشوند.

جرثقيل دروازه اي در ساختار پل بسيار به جرثقيل‌هاي سقفي دو پل و تك پل شباهت دارد. تفاوت اين نوع در داشتن ستون است. اين ستون به كلگي جرثقيل متصل است. جرثقيل‌هاي دروازه اي توسط ستون‌هاي خود روي ريل زميني حركت مي‌كنند. نام‌ اين جرثقيل از شكل ساختاري آن گرفته شده است؛ اگر از روبه‌رو به آن نگاه كنيم مانند دروازه‌‌اي كامل است، سازه‌اي شامل سه ضلع. جرثقيل دروازه اي به سازه‌ي سالن متصل نيست. همين ويژگي باعث جذابيت اين جرثقيل‌ها شده است زيرا كاربرد آن‌ها را بي‌شمار مي‌كند.

انواع جرثقيل دروازه اي

جرثقيل‌هاي دروازه‌ اي داراي دو دسته‌ي اصلي‌ هستند: نوع ساده و نوع كنسول دار . هر كدام از اين دو دسته نيز داراي دو نوعِ تك پل، جهت ظرفيت وزني و طول دهانه‌ي كمتر و نوع دو پل جهت ظرفيت‌هاي وزني و طول دهانه‌ي بالاتر هستند. جرثقيل دروازه اي ساده، در واقع همان جرثقيل سقفي با دو ستون در ابتدا و انتهاي آن است. كالسكه در اين نوع، بين دو ستون حركت عرضي دارد. پل جرثقيل دروازه اي كنسول دار، از يك طرف يا دو طرف از ستون ها فراتر رفته است. اين مدل در مواردي كه به حركت عرضيِ بيشتر از محدوده‌ي جرثقيل نياز است، مانند بارگيري كشتي در بنادر، كاربرد دارد.

جرثقيل دروازه اي تك پل (SINGLE GIRDER GANTRY CRANE)

جرثقيل دروازه اي تك پل يكي از انواع جرثقيل هاي دروازه اي است كه كاربردهاي متنوعي دارد. اين نوع جرثقيل ها با يك پل ساخته شده و پل آن بر بروي دو عدد پايه متحرك نصب مي گردد. دهانه جرثقيل دروازه اي تك پل تا حدود 40 متر را پشتيباني مي‌كند و امكان انتقال بار تا 15 تن را دارد. لازم به ذكر است كه هزينه اين نوع جرثقيل دروازه اي نسبت به جرثقيل دروازه اي دو پل كمتر است زيرا سبك تر بوده و در صنايع سبك كاربرد زيادي دارد.

مزيت هاي جرثقيل دروازه اي تك پل:

كناره هاي سالن و يا سوله ها را به خوبي پوشش مي دهد.
كنسول دار بودن جرثقيل دروازه اي تك پل عرض بيشتري را پوشش مي دهد.
هزينه جرثقيل دروازه اي تك پل كمتر از جرثقيل دروازه اي دو پل است.
وزن سازه جرثقيل دروازه اي تك پل پايين تر است، و هزينه آن ارزانتر است.
با توجه به اينكه جعبه چرخ هاي آن بر روي زمين حركت مي كند نيازي به ستون هاي متعدد و زير حمال در طول ندارد و از اين بابت بسيار مقرون به صرفه است.
جرثقيل دروازه اي دو پل( DOUBLE GIRDER GANTRY CRANES)

جرثقيل دروازه اي دو پل يكي از انواع جرثقيل هاي دروازه اي است كه با توجه به ويژگي ها و كاربردهايي كه دارد، در صنايع مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد. اين جرثقيل داراي دو پل بلند است كه روي ستون ‌هاي عمودي نصب شده ‌اند و با اين وسيله بارها به صورت عمودي بلند شده و به مقصد مورد نظر منتقل مي‌ شوند. اين جرثقيل ‌ها از جمله پركاربردترين و متداولترين انواع جرثقيل هستند كه در محيط‌ هاي ساختماني و پروژه ‌هاي عمراني كاربرد دارند.

اين نوع جرثقيل ها معمولاً در محل‌ هاي ساخت و ساز، كارخانجات، بنادر، فرودگاه ‌ها و غيره استفاده مي ‌شوند. اين جرثقيل‌ ها به دليل قابليت بالابردن بارهاي سنگين و همچنين دقت و كنترل بالايي كه در جابجايي بارها دارند، براي ايمني و كارايي در پروژه‌ هاي ساختماني و صنعتي بسيار مفيد هستند.

مزاياي جرثقيل دروازه اي دو پل

برخي از مهم ترين مزيت هاي استفاده از اين نوع جرثقيل ها عبارتند از:

بالابري بارهاي سنگين: جرثقيل دروازه ‌اي دو پل قادر به بالابردن بارهاي سنگين و حجيم است و به راحتي مي ‌تواند بارهايي با وزن بالاي 320 تن را بلند كند.

دقت بالا: با استفاده از سيستم كنترل برقي، اين جرثقيل ‌ها داراي دقت بالايي در جابجايي بارها هستند و به كاربر اين امكان را مي‌ دهند كه بار را به صورت دقيق به مقصد منتقل كند.

ايمني: اين جرثقيل ها داراي سيستم ‌هاي ايمني مانند ترمز‌هاي اضطراري و قفل ‌هاي ايمني است كه به كاربر اين امكان را مي ‌دهد كه در صورت بروز هرگونه خطر و نقص فني، سريعاً واكنش نشان دهد و از وقوع حوادث جلوگيري كند.

كارايي بالا: اين جرثقيل ها از نظر كارايي بسيار برتر است و به دليل بالابري بارهاي سنگين و دقت بالايي كه در جابجايي بارها دارد، در پروژه هاي ساختماني و صنعتي بسيار مورد استفاده قرار مي ‌گيرد.

صرفه‌ جويي در زمان و هزينه: با استفاده از جرثقيل دروازه‌ اي دو پل، زمان و هزينه در پروژه‌ هاي ساختماني و صنعتي صرفه‌ جويي مي ‌شود و به دليل بالابري بارهاي سنگين، به راحتي مي‌ تواند كارهايي را انجام دهد كه در غير اين صورت با مشكلات و هزينه‌ هاي بيشتري همراه خواهد بود.

استفاده آسان: اين جرثقيل ها به دليل دارا بودن سيستم كنترل برقي و قابليت تنظيم، استفاده آساني دارد و به كاربر اجازه مي ‌دهد كه بدون نياز به تخصص خاصي، به راحتي از آن استفاده كند.

جرثقيل هاي دروازه اي يك طرف كنسول

جرثقيل دروازه اي يك طرف كنسول يكي از انواع جرثقيل هاي دروازه اي است كه كاربردهاي متنوعي دارد. اين نوع جرثقيل ها پل آن بر بروي دو عدد پايه متحرك نصب مي گردد. دهانه جرثقيل دروازه اي يك طرف كنسول تا حدود 41 متر را پشتيباني مي‌كند و امكان انتقال بار تا 320 تن را دارد. پل جرثقيل دروازه اي كنسول دار، از يك طرف از ستون ها فراتر رفته است. اين مدل در مواردي كه به حركت عرضيِ بيشتر از محدوده‌ي جرثقيل نياز است، مانند بارگيري كشتي در بنادر، كاربرد دارد.

جرثقيل دروازه اي دو طرف كنسول

جرثقيل دروازه اي دو طرف كنسول يكي از انواع جرثقيل هاي دروازه اي است كه كاربردهاي متنوعي دارد. اين نوع جرثقيل ها پل آن بر بروي دو عدد پايه متحرك نصب مي گردد. دهانه جرثقيل دروازه اي دو طرف كنسول تا حدود 41 متر را پشتيباني مي‌كند و امكان انتقال بار تا 320 تن را دارد. پل جرثقيل دروازه اي كنسول دار، از دو طرف از ستون ها فراتر رفته است. اين مدل در مواردي كه به حركت عرضيِ بيشتر از محدوده‌ي جرثقيل نياز است مورد استفاده قرار مي گيرد.

محل كاربرد جرثقيل دروازه اي كنسول دار

اين نوع جرثقيل در انبارها و محوطه هاي بزرگ غير مسقف و نيز اسكله ها كاربرد دارد، كنسولي كه در امتداد پل دستگاه طراحي شده است امكان دسترسي به بارهايي كه فراتر از دهانه ي جرثقيل قرار دارند را فراهم مي كند.

ويژگي جرثقيل دروازه‌اي

در حالت تك پل و دوپل قابل اجرا هستند.
براي استفاده در فضاي آزاد مناسب هستند.
در برخي موارد مي‌توان از جرثقيل دروازه‌اي به صورت يك ستون و تك پل استفاده نمود.
عمليات بارگيري و تخليه در مناطق صنعتي با سرعت بالاتري انجام مي‌شود.
براي هدايت بهتر مي‌توان بر روي آن كابين اپراتور تعبيه كرد.
مي‌توان با استفاده از راهرو تعميراتي در نوع دوپل به تجهيزات دسترسي داشت.
كاربرد جرثقيل دروازه‌اي

از جرثقيل دروازه اي در مكان‌هايي مانند بنادر، سوله، كارخانه، كارگاه صنعتي و انبارهاي روباز استفاده مي‌كنند.
مهمترين كاربرد اين جرثقيل‌ها عبارت است از:

توسعه سيلو
مونتاژ بتن پيش ساخته
باز و بسته كردن دريچه سدها
حمل ماشين آلات و تجهيزات در ارتفاع زياد
ريل گذاري
نصب جرثقيل دروازه اي

نصب هر كدام از انواع جرثقيل‌ها، داراي نكات فراوان و منحصر به خود است. زينان ضمن طراحي و ساخت جرثقيل‌هاي دروازه اي، با بهره‌گيري از تيم متخصص خود، اقدام به نصب مي‌نمايد. تكنسين‌هاي زينان با بهره‌مندي از آموزش هاي فني مهندسي و با دارا بودن تجربه فراوان، در محل نصب حاضر مي‌شوند. نصب موفق و استاندارد جرثقيل، مي‌تواند طول عمر مفيد دستگاه را تضمين نمايد.

ويل بلاك
ويل بلاك (Wheel Block) يكي از اجزاي سيستم‌هاي جرثقيل و ليفتينگ است كه براي جابجايي بارها در صنايع مختلف استفاده مي‌شود. اين دستگاه شامل يك چرخ و يك بلوك كه بر روي آن قرار دارد و اين بلوك به بار مورد نظر متصل مي‌شود.

ويل بلاك‌ها معمولاً بر روي ريل‌هايي حركت مي‌كنند و به وسيله? مكانيزم‌هاي مختلفي مانند موتورها، توانبخش‌ها و ديگر تجهيزات مكانيكي حركت مي‌يابند. اين ابزارها به ترازوها يا قسمت‌هايي از دستگاه‌هاي جرثقيل متصل مي‌شوند و كمك مي‌كنند تا بار به سادگي و با دقت از يك مكان به مكان ديگر منتقل شود.

با توجه به كاربردها و صنايع مختلف، ويل بلاك‌ها مي‌توانند از انواع مختلفي با ابعاد و قابليت‌هاي متفاوت باشند.

يكي از اساسي‌ترين تجهيزات مورد نياز در كارگاه‌ها و صنايع براي جابه‌جايي بار، جرثقيل سقفي است. اين جرثقيل بر روي ريل‌هاي نصب شده در سقف حركت مي‌كند و وظيفه حمل و جابجايي بارها را دارد. اين حركت توسط ويل بلاك يا همان جعبه چرخ جرثقيل سقفي انجام مي‌شود. اين ويل بلاك به دليل نيازمندي‌هاي مختلف و موارد كاربردي متفاوت به شكل‌ها و طرح‌هاي مختلفي طراحي و ساخته مي‌شود. بايد توجه داشت كه فشار اصلي باربرداري بر روي اين بخش تمركز دارد و به علت اصطكاك زياد چرخ بر روي ريل، اين بخش به خصوص آسيب‌پذير است.

ويل بلاك در صنايع و كارگاه‌هاي مختلف از جمله ساختمان‌سازي، معدن، كارخانه‌ها، بنادر و انبارها استفاده مي‌شود.

چرخ جرثقيل يكي از اجزاي بسيار حياتي و راهبردي در سيستم جرثقيل است كه با استفاده از نيروي موتور، جرثقيل را به حركت درمي‌آورد. چرخ جرثقيل به دو نوع محرك و متحرك تقسيم مي‌شود. تفاوت اصلي بين اين دو نوع در وجود يا عدم وجود نيروي موتور است. چرخ‌ها بايد در حركت خود وزن كل سازه جرثقيل و وزن بار را تحمل كنند. بنابراين، انتخاب نادرست چرخ ممكن است باعث افزايش اصطكاك و سايش بين ريل و چرخ‌ها شود. به همين دليل، انتخاب چرخ مناسب علاوه بر افزايش كارايي جرثقيل، هزينه‌هاي نگهداري و تعميرات را تا حد زيادي كاهش مي‌دهد.

چرخ و جعبه چرخ‌هاي دماگ در چهار مدل مختلف DRS، LRS، RS و DWS توليد مي‌شوند.

كاربردهاي اصلي ويل بلاك عبارتند از:
جرثقيل‌ها و ليفتراك‌ها: ويل بلاك بر روي ريل‌هاي جرثقيل يا ليفتراك نصب شده و بارها را حمل و جابجا مي‌كند.
خطوط توليد و انتقال: در فرآيندهاي توليد و توزيع، ويل بلاك به منظور جابجايي بارها بين ايستگاه‌ها استفاده مي‌شود.
كشاورزي: در برخي از ماشين‌هاي كشاورزي مانند تراكتورها و تجهيزات مكانيزه ديگر، ويل بلاك براي حمل و جابجايي بارها استفاده مي‌شود.
پروژه‌هاي ساختماني: در ساخت و سازهاي بزرگ، از ويل بلاك‌ها براي جابجايي و نصب بلوك‌ها، تيرها و ساير مواد ساختماني استفاده مي‌شود.
كاربردهاي دريايي و بنادر: در بنادر و كشتي‌گيري‌ها، ويل بلاك براي حمل و تخليه كانتينرها و بارهاي سنگين ديگر استفاده مي‌شود.
معادن و استخراج معدن: در معادن براي جابجايي مواد معدني و تجهيزات سنگين استفاده مي‌شود.
انبارها و انبارگاه‌ها: در انبارها و انبارگاه‌ها براي جابجايي و مرتب‌سازي بارها استفاده مي‌شود.
صنايع خودروسازي: در خطوط توليد خودروها براي جابجايي و نصب قطعات مختلف به كار مي‌رود.
به طور كلي، ويل بلاك به دليل نيازمندي‌هاي حمل و جابجايي بارهاي سنگين و ساختار ساده و مقرون به صرفه‌اش، در اكثر صنايعي كه با بارهاي سنگين سر و كار دارند، استفاده مي‌شود.

ويژگي‌هاي ويل بلاك
ويژگي‌هاي ويل بلاك شامل موارد زير مي‌شوند:
ظرفيت باربري: اين ويژگي نشان دهنده حداكثر وزني است كه ويل بلاك قادر به جابجايي آن مي‌باشد. ظرفيت باربري وابسته به نوع و ساختار ويل بلاك است.
ابعاد فيزيكي: شامل طول، عرض و ارتفاع ويل بلاك است. اين ابعاد بايد با محل نصب و كاربرد مورد نظر هماهنگ باشند.
ساختار و مواد ساخت: ويل بلاك‌ها ممكن است از مواد مختلفي نظير فولاد، آلومينيوم و يا فولاد ضد زنگ تهيه شوند. ساختار آن‌ها نيز مي‌تواند از نوع پلتفرم، كاتريويلر و يا تخته‌چرخ باشد.
نوع حركت: ويل بلاك‌ها مي‌توانند داراي حركت يكطرفه يا دوطرفه باشند. حركت يكطرفه به معني حركت در يك جهت و حركت دوطرفه به معني قابليت حركت در دو جهت مختلف مي‌باشد.
مكانيزم‌هاي ايمني: ويل بلاك‌ها معمولاً مجهز به مكانيزم‌هاي ايمني هستند كه از اتفاقات ناگوار مثل سقوط بارها جلوگيري مي‌كنند.
تحمل ارتعاش و شوك: ويل بلاك‌ها بايد توانايي تحمل ارتعاشات و شوك‌هايي كه در طول حركت ممكن است ايجاد شوند را داشته باشند.
نوع اتصال به جرثقيل يا ليفتراك: بستگي به نوع و مدل جرثقيل يا ليفتراك، ويل بلاك ممكن است به شيوه‌هاي مختلفي به آنها متصل شود.
قابليت تنظيم ارتفاع: برخي ويل بلاك‌ها داراي قابليت تنظيم ارتفاع هستند كه اجازه تطبيق آن با ارتفاع مورد نظر را مي‌دهد.
كاركرد مكانيكي: برخي از ويل بلاك‌ها داراي مكانيزم‌هاي مختلفي مانند ترمزها، ديناموها و سيستم‌هاي توانبخش هستند.
قابليت مقاومت در برابر محيط‌هاي مختلف: بسته به محيط كاربرد، ويل بلاك بايد قابليت مقاومت در برابر عوامل محيطي مثل آب، گرد و غبار، حرارت و ساير شرايط را داشته باشد.
اين ويژگي‌ها به تنهايي يا به تركيب با يكديگر، ويل بلاك‌ها را براي كاربردهاي خاص مطابق با نيازهاي مختلف صنايع و كارگاه‌ها مي‌سازد.

ويل بلاك‌ها در صنايع و كارگاه‌ها داراي مزاياي متعددي هستند كه به بهبود عملكرد و افزايش ايمني در جابه‌جايي بارها كمك مي‌كنند.

مزاياي اصلي ويل بلاك‌ها عبارتند از:
افزايش بهره‌وري: با استفاده از ويل بلاك، عمليات جابه‌جايي بارها سريع‌تر و با دقت بيشتري انجام مي‌شود كه منجر به افزايش بهره‌وري كلي كارگاه يا صنعت مي‌شود.
كاهش زمان و انرژي مورد نياز: با استفاده از ويل بلاك، زمان و انرژي مورد نياز براي جابه‌جايي بارها به شدت كاهش مي‌يابد.
كاهش خطرات انساني: افراد كارگر دچار خستگي و زحمت كمتري خواهند شد، زيرا بخش اصلي از حمل و جابجايي بار به ويل بلاك وابسته است.
افزايش ايمني: ويل بلاك‌ها با دارا بودن مكانيزم‌هاي ايمني مانند ترمزها و ديناموها، حوادث ناگوار را كاهش مي‌دهند و ايمني كارگران را تضمين مي‌كنند.
قابليت تنظيم ارتفاع: برخي ويل بلاك‌ها داراي قابليت تنظيم ارتفاع هستند كه اجازه تطبيق آن با ارتفاع مورد نظر را مي‌دهد.
استفاده آسان: عملكرد ويل بلاك‌ها بسيار ساده و قابل فهم است، كه كاربران از مهارت كمتري براي استفاده صحيح از آن‌ها بهره مي‌برند.
كاربرد گسترده: ويل بلاك‌ها در صنايع مختلف از جمله ساختمان‌سازي، معدن، كارخانه‌ها، بنادر و انبارها مورد استفاده قرار مي‌گيرند.
بهبود ارتباطات: با استفاده از ويل بلاك، انتقال بارها به صورت دقيق و بدون تعثير انجام مي‌شود كه مي‌تواند در بهبود ارتباطات و هماهنگي در محيط كار تاثيرگذار باشد.
كاهش هزينه‌ها: استفاده از ويل بلاك‌ها ممكن است به دليل افزايش بهره‌وري و كاهش خطرات انساني هزينه‌هاي كارگاه يا صنعت را كاهش دهد.
استفاده در شرايط محيطي مختلف: ويل بلاك‌ها قادر به كاركرد در شرايط محيطي مختلف مثل محيط‌هاي با فشار بالا، دماي بالا يا پايين و … هستند.
با اين توضيحات، ويل بلاك‌ها به عنوان يكي از اجزاي اساسي در صنايع مختلف به منظور بهينه‌سازي فرآيند جابه‌جايي بارها و افزايش ايمني كارگران بسيار حائز اهميت هستند.

جنس جعبه چرخ
جنس جعبه چرخ معمولاً از مواد فلزي مانند فولاد يا آلومينيوم توليد مي‌شود. اين مواد به دليل خصوصيات فيزيكي خود از جمله مقاومت در برابر فشار و ضربه، مقاومت در برابر سايش و استحكام بالا، براي ساخت جعبه چرخ بسيار مناسب هستند.

علاوه بر اين، در برخي مواقع ممكن است از فولاد‌هاي ويژه با پوشش‌هاي مختلف مانند فولاد ضد زنگ يا فولاد آلياژي استفاده شود تا خصوصيات خاصي براي مقاومت در برابر عوامل محيطي مانند خوردگي و زنگ زدگي به جعبه چرخ افزوده شود.

با اين حال، انتخاب دقيق جنس جعبه چرخ به عوامل متعددي مانند محيط كار، نوع بار، و نيازهاي خاص هر صنعت و كاربري بستگي دارد.

نحوه انتخاب ويل بلاك
انتخاب ويل بلاك براي يك برنامه خاص نياز به درنظر گرفتن فاكتورهاي متعددي دارد كه شامل موارد زير مي‌شوند:

ظرفيت باربري: بايد تاكيد شود كه ويل بلاك انتخابي داراي ظرفيت باربري كافي براي جابه‌جايي بارهاي مورد نظر باشد. براي اين منظور، وزن بارها بايد به دقت تعيين شود.
اندازه و ابعاد: ابعاد فيزيكي ويل بلاك بايد با محيط كار و فضاي موجود هماهنگ باشد. اين شامل طول، عرض و ارتفاع ويل بلاك مي‌شود.
نوع حركت: برخي ويل بلاك‌ها داراي حركت يكطرفه و برخي ديگر داراي حركت دوطرفه هستند. بسته به نياز و كاربرد، نوع مناسب بايد انتخاب شود.
ساختار و مواد ساخت: ويل بلاك‌ها مي‌توانند از مواد مختلفي نظير فولاد، آلومينيوم و يا فولاد ضد زنگ ساخته شوند. همچنين ساختار آن‌ها نيز مي‌تواند از نوع پلتفرم، كاتريويلر و يا تخته‌چرخ باشد.
مكانيزم‌هاي ايمني: ويل بلاك‌ها معمولاً مجهز به مكانيزم‌هاي ايمني هستند كه از وقوع حوادث ناگوار جلوگيري مي‌كنند. اطمينان حاصل كنيد كه اين مكانيزم‌ها به درستي كار مي‌كنند.
قابليت تحمل ارتعاش و شوك: ويل بلاك بايد توانايي تحمل ارتعاشات و شوك‌هايي كه در طول حركت ممكن است ايجاد شوند را داشته باشد.
نوع اتصال به جرثقيل يا ليفتراك: بسته به نوع و مدل جرثقيل يا ليفتراك، ويل بلاك ممكن است به شيوه‌هاي مختلفي به آنها متصل شود.
قابليت تنظيم ارتفاع: برخي ويل بلاك‌ها داراي قابليت تنظيم ارتفاع هستند كه اجازه تطبيق آن با ارتفاع مورد نظر را مي‌دهد.
كاركرد مكانيكي: برخي از ويل بلاك‌ها داراي مكانيزم‌هاي مختلفي مانند ترمزها، ديناموها و سيستم‌هاي توانبخش هستند.
قابليت مقاومت در برابر محيط‌هاي مختلف: بسته به محيط كاربرد، ويل بلاك بايد قابليت مقاومت در برابر عوامل محيطي مثل آب، گرد و غبار، حرارت و ساير شرايط را داشته باشد.
در نهايت، همچنين به مشورت با توليدكننده يا كارشناسان متخصص در اين زمينه نيز توجه كنيد تا ويل بلاك مناسبي براي نيازهاي خاص شما انتخاب شود.

 ابعاد چرخ جرثقيل
ابعاد چرخ جرثقيل ممكن است بستگي به نوع و مدل جرثقيل و همچنين توليدكننده آن داشته باشد. در عمومي‌ترين حالت، ابعاد چرخ جرثقيل به صورت زير است:

قطر چرخ: قطر چرخ بر روي ريل مي‌تواند متفاوت باشد و بستگي به نوع و مدل جرثقيل دارد. اين ابعاد معمولاً به ميليمتر اندازه گرفته مي‌شوند.
عرض چرخ: عرض چرخ مي‌تواند نيز متفاوت باشد و بستگي به نوع و مدل جرثقيل دارد. اين ابعاد نيز به ميليمتر اندازه گرفته مي‌شوند.
ارتفاع چرخ: ارتفاع چرخ از سطح ريل تا بالاي چرخ مي‌باشد و مي‌تواند بستگي به نوع جرثقيل و ساختار چرخ متغير باشد. اين ابعاد نيز به ميليمتر اندازه گرفته مي‌شوند.
وزن چرخ: وزن چرخ نيز مهم است، زيرا بايد تحمل وزن بار و عوامل ديگر را بتواند به خوبي انجام دهد.
فاصله بين چرخ‌ها: اين مشخصه ممكن است بستگي به نوع جرثقيل و طراحي آن متغير باشد.
توجه داشته باشيد كه اين توضيحات به طور كلي بيان شده‌اند و بستگي به نوع و مدل جرثقيل، ممكن است ابعاد دقيق تر و مشخصات فني ديگري داشته باشند. براي اطلاعات دقيق‌تر و بر اساس مدل خاصي كه در نظر داريد، به مستندات فني و دفترچه راهنماي توليدكننده مراجعه كنيد.

تفاوت ويل بلاك با چرخ جرثقيل سقفي
ويل بلاك و چرخ جرثقيل سقفي هر دو اجزاي اساسي در سيستم‌هاي جرثقيل و ليفتينگ هستند، اما وظايف و كاربردهاي آن‌ها متفاوت است.

ويل بلاك:
ويل بلاك به چرخ‌هايي اطلاق مي‌شود كه بر روي ريل‌ها حركت كرده و بار را حمل مي‌كنند.
معمولاً به عنوان بخش حركتي و زيرساختي در سيستم‌هاي جرثقيل و ليفتينگ استفاده مي‌شود.
وظيفه اصلي آن حركت بار بالا و پايين بر روي ريل‌ها به منظور جابه‌جايي و انتقال بارهاست.
چرخ جرثقيل سقفي:
چرخ جرثقيل سقفي بخشي از ساختار جرثقيل سقفي است و بر روي ويل بلاك نصب مي‌شود.
وظيفه اين چرخ اجراي حركت و انتقال حركت از ويل بلاك به سيستم بالا و پايين جرثقيل سقفي را دارد.
به طور خلاصه، ويل بلاك مسئول حركت بار بر روي ريل‌ها است، در حالي كه چرخ جرثقيل سقفي وظيفه اجراي حركت از ويل بلاك به ساختار جرثقيل سقفي را دارد. اين دو اجزا به تركيب با يكديگر به منظور جابه‌جايي بار به صورت ايمن و دقيق كمك مي‌كنند.

جرثقيل ضد انفجار (EXPLOSION PROOF ) 

جرثقيل ضد انفجار، يك نوع جرثقيل است كه براي استفاده در محيط‌هايي طراحي شده است كه ممكن است با تجهيزات يا مواد قابل اشتعال خطرناك در تعامل باشد. ( مانند : صنايع پتروشيمي، نفت، گاز و در محل هايي كه گازهاي آتشزا وجود دارند ).  در اين نوع جرثقيل‌ها، طراحي و متالوژي مواد به گونه‌اي انتخاب مي‌شود كه از وقوع هرگونه انفجار جلوگيري كند و ايمني بالايي را به كاربران خود ارائه دهد. اين جرثقيل‌ها به‌طور معمول براي حمل و جابجايي مواد خطرناك و سنگين استفاده مي‌شوند. علاوه بر اين، آن‌ها با محيط زيست دوستانه هستند و هيچ گونه آلودگي‌اي ايجاد نمي‌كنند. رنگ‌هاي معمول براي جرثقيل‌هاي ضدانفجار، در طيف رنگ‌هاي سفيد، خاكستري، قرمز و زرد قرار مي‌گيرند. به طور كلي، اين رنگ‌ها براي استفاده در محيط‌هاي خطرناك به دليل داشتن خاصيت ضدانفجاري مناسب انتخاب مي‌شوند.

اين نوع جرثقيل ها در فضاهايي كه نياز به بلند كردن اجسام سنگين و جا به جايي تجهيزات با ايمني و دقت بسيار بالا هست به كار مي روند.

اجزاي تشكيل دهنده جرثقيل سقفي
جرثقيل سقفي

دستگاهي است مكانيكي وبا محرك الكتريكي كه توسط گيربكس و درام بارهاي سنگين را جا به جا مي كند.

سابقه استفاده از جرثقيل به هزاران سال برمي گردد. كه انسان نياز به بلند كردن قطعات سنگين بناهاي تاريخي مانند اهرام ثلاثه، تخت جمشيد و... را داشته است.

در ابتدا محرك جرثقيل انسان يا اسب بوده كه طناب را بر روي قرقره كمكي نصب و به صورت كششي بارهاي سنگين را جا به جا ميكردند.

به طور كلي اجزاي تشكيل دهنده جرثقيل سقفي از چند مجموعه به شرح زير تشكيل شده است:

1-    مجموعه الكتروموتور

2-    مجموعه گيربكس

3-    مجموعه درام

4-    مجموعه ترولي

5-    مجموعه قلاب

6-     تابلوي برق

الكتروموتور

موتور و گيربكس تجهيزات ضروري در جرثقيل‌هاي سقفي مي باشند.  موتور و گيربكس وظيفه به حركت درآوردن چرخ‌ها براي حركت جرثقيل در طول و عرض سالن را بر عهده دارند. تعداد و قدرت گيربكس موتور در طراحي و ساخت جرثقيل با توجه به ظرفيت بار و دهانه مورد نياز جرثقيل تعيين مي‌شود.

موتور الكتريكي يا الكتروموتور يا دينام نوعي ماشين است كه انرژي الكتريكي را به حركت مكانيكي تبديل مي‌كند. ايده كلي بر اين استوار است كه وقتي يك فلز هادي تحت جريان الكتريسيته، در يك ميدان مغناطيسي قرار مي‌گيرد، نيرويي توسط ميدان مغناطيسي بر آن هادي كه حامل جريان برق است، وارد مي‌شود. اكثر موتور‌هاي الكتريكي دوار هستند، اما موتور‌هاي خطي نيز وجود دارند.

در جرثقيل سقفي برخي از موتور هاي بالابرها بصورت روتور مخروطي مي باشند كه در اين نوع موتورها ترمزهاي آنها بصورت ميكانيكي بوده و در زمان استارت موتور، روتور در داخل پوسته جاي گرفته و لنت ترمز از انتهاي روتور كه به پوسته انتهايي موتور (در كاسه عقب موتور) اصطكاك ايجاد كرده بود را آزاد كرده و موتور شروع به گردش ميكند. و در برخي از موتورهاي جرثقيل روتورها بصورت استوانه اي بوده كه در اين نوع موتورها ترمزهاي جرثقيل ها بصورت مگنت الكتريكي مي باشند كه در زمان استارت موتور همزمان با آن برق مگنت نيز فعال گرديده و درگيري لنت با صفحه مجاور را آزاد كرده و موتور شروع به گردش مي نمايد.

گيربكس

گيربكس در زبان فارسي به معني جعبه دنده است. اين تجهيز بعد از موتور يا در مسير تجهيزات صنعتي قرار مي‌گيرند و با مكانيسم داخل گيربكس مي‌توان گشتاور مورد نياز دستگاه را با كم و زياد نمودن نسبت چرخ دنده‌ها به يكديگر، بدست آورد. بنابراين گيربكس ماشيني است كه اولاً براي انتقال نيروي مكانيكي از منبع مولد نيرو به مصرف‌كننده و در درجه دوم براي برآوردن گشتاور و سرعت چرخش مورد نياز مصرف‌كننده استفاده مي‌شود به اين صورت كه موتور هميشه با يك سرعت و گشتاور مي‌چرخد و گيربكس وظيفه دارد بر اساس نياز، نيروي خروجي و سرعت را تغيير دهد. پس جعبه دنده در واقع يك واسطه بين منبع انرژي و مصرف‌كننده انرژي است كه انعطاف‌پذيري را بين منبع انرژي و مصرف‌كننده انرژي برقرار مي‌كند.

درام

به طور كلي نقش درام دريافت نيرو از گيربكس و انتقال آن به سيم بكسل و قلاب جرثقيل سقفي جهت بلند كردن وجابجايي بار ميباشد. درام ها به دو دسته ي درام هاي ساده و درام هاي چند لايه تقسيم بندي مي شوند .

درام ساده : كه كلا يك دور سيم بكسل بر روي آن ها پيچيده مي شود .

درام چند لايه : در اين درام ها لايه ي اول سيم بكسل به شكل يك مارپيچ همانند درام ساده پيچيده مي شود و پس از آن كه سيم بكسل به كناره ي انتهايي درام رسيد ، لايه دوم در جهت مخالف لايه اول و با قرار گرفتن در گودي هاي ايجاد شده بين دورهاي لايه اول ، پيچيده مي شود .

حال براي اين كه سيم بكسل نيروي درام را به طور صحيح انتقال دهد بايد به موارد زير توجه نمود :

انتهاي سيم بكسل را بايد به گونه اي به درام متصل كرد تا تحمل نيروي وارده را داشته باشد .

هنگام پيچيدن سيم بكسل بر روي درام بايد سيم بكسل را تحت فشار و كشش قرار داد تا از پرش سيم بكسل از يك شيار به شيار ديگر جلوگيري كرد .

بايد به عرض شيارهاي درام نسبت به قطر سيم بكسل نيز توجه نمود تا از خارج شدن سيم بكسل از شيار جلوگيري شود.

قلاب

قلاب جرثقيل وسيله اي رايج براي گرفتن و بلند كردن بار است كه توسط بالابر يا جرثقيل استفاده مي شود.  قلاب هاي جرثقيل هاي سقفي معمولاً به قفل ايمني مجهز هستند كه از زنجير يا سيم بكسل درمحل مناسب قلاب جرثقيل قرارمي گيرند.  و از ايمني قلاب جرثقيل اطمينان حاصل مي شود. قلاب بالابر سقفي با يك يا چند قرقره داخلي، مي تواند نيروي بالابري را تقويت كند، قلاب جرثقيل پارامتري مهم به نام NR دارد كه در جداول استانداردي با نام HOOK NR از آن ياد مي شود NR در قلاب جرثقيل سقفي به صورت RSN درج شده است.

 در جرثقيل هاي سقفي و دروازه اي يكي از اجزاء مهم، قلاب مي باشد كه با طراحي هاي مختلف ساخته مي شوند.

سيم بكسل از يك سوي قرقره قلاب وارد و از سوي ديگر قرقره قلاب خارج شده و بر روي بدنه بالابر بوسيله گوه كه بروي آن طراحي و نصب شده است متصل مي شود. دربرخي از قلاب ها كه نسبت به تناژها با يكديگر متفاوت هستند به طور مثال ( ۴ به ۱ يا ۶ به ۱ يا ۲ به ۸ )كه از آنها براي جرثقيل هاي سنگين استفاده مي شود جدا از اين كه بر تعداد قرقره هاي روي قلاب اضافه مي گردد بر روي بدنه جرثقيل ها نيز قرقره هايي جهت رفت و برگشت سيم بكسل قرار ميگيرد كه با اين عمل يعني اضافه كردن سيم بكسل از يك لايه به چند لايه مي توان توان بار برداري جرثقيل ها را بهبود بخشيد.

مجموعه ترولي

ترولي جرثقيل تشكيل شده از چهارچرخ  و متعلقات  نگهدارنده آن مي باشد كه حركت جرثقيل را در جهت چپ و راست انجام مي دهد.

اين دستگاه مي تواند به صورت دستي، زنجيري و يا برقي و همچنين تك سرعته و دوسرعته طراحي شود.

براي جرثقيل هاي سقفي آويز هم از اين انواع ترولي استفاده مي شود.

ظرفيت ترولي به تناسب ظرفيت بالابر و يا باري كه بر روي آن قرار مي گيرد طراحي مي شود

تابلو برق

تابلو برق مثل قلب و جريان برق رساني مثل رگ براي جرثقيل سقفي حياتي و مهم هستند. پس تابلو برق جرثقيل سقفي مي تواند پر اهميت ترين قسمت جرثقيل نامگذاري شود، البته تابلو برق شامل مجموعه اي از قطعات برقي جرثقيل سقفي و تجهيزات ضد انفجار جرثقيل مي‌باشد كه سيستم الكتريكي جرثقيل سقفي را داخل يك محفظه از جنس فلز مثل يك جعبه نگهداري ميكند و برق را به كليه نقاط الكتريكي هدايت مي كند. تابلو برق جرثقيل سقفي معمولا توسط يك برقكار با تجربه و حرفه اي ساخته مي شود زيرا خيلي حساس و پيچيده است و تنها توسط افراد حرفه اي در عرصه ي الكترونيك صنعتي قابل توليد است. معمولا جرثقيل ها حاوي تابلو برق سه فاز صنعتي مي‌باشند.

 تابلو برق جرثقيل سقفي بر اساس نوع عملكرد در فضا هاي گوناگون نصب و مورد بهره برداري قرار داده مي شوند. يكي از موارد اصلي كاربرد تابلو برق در هدايت و كنترل كابل هاي برق جرثقيل سقفي است. تابلو برق ها وظيفه كنترل و حفاظت موتور هاي  AC را انجام مي‌دهند.

اين تابلوها اغلب شامل  درايوها، مدارهاي فرمان كنتاكتوري و مدارهاي اندازه گيري موتورمي‌باشند. اين قطعات وابسته به نوع عملكرد تابلو برق جرثقيل سقفي مي تواند بسيار متفاوت باشند. استفاده از تابلوهاي برق در مكان هاي صنعتي و سوله ها به دليل ايمني بالا مي تواند از بروز حوادث متفاوت نيز جلوگيري كند. تابلوهاي برق را مي توان با PLC براي حالت كار اتوماتيك يا نيمه اتوماتيك مجهز كرد.

در هر جرثقيل به طور معمول دو تابلو برق وجود دارد كه يكي مربوط به بالابر و ديگري مربوط به پل مي باشد كه براي هدايت و راه اندازي جرثقيل مورد استفاده قرار مي گيرند. جهت فرمان دادن به تابلو برق و هدايت جرثقيل از كليد فرمان كه به صورت آويز از جرثقيل مي باشد مي توان استفاده نمود. همچنين مي توان از ريموت كنترل يا كنترل راديويي كه به صورت بي سيم مي باشد نيز استفاده نمود.

انتخاب و تهيه تجهيزات مناسب براي جرثقيل سقفي از واجبات و الزامات هركارگاهي ست كه نيازمند خدمات بالابري مي‌باشد. جرثقيل‌هاي سقفي تجهيزاتي مهم و اثر‌گذار هستند و عدم انتخاب درست و يا انتخاب بدون دقت كافي و بدون شناخت نياز‌هاي كارگاه منجر به اتلاف هزينه يا ايجاد خطر در محيط كارگاه مي‌شود. بنابراين لازم است در انتخاب و تهيه تجهيزات جرثقيل سقفي از جمله گيربكس و الكتروموتور، دقت و وقت‌گذاري كافي انجام شود.

كارشناسان ما در مجموعه جرثقيل زينان با سال‌ها سابقه اجرا و بهره‌برداري پروژه‌هاي جرثقيل در كارگاه‌ها و محيط‌هاي مختلف، آشنا به نكات ريز و گوشه‌هاي اين صنعت، آماده ارائه خدمات و مشاوره به شما علاقه مندان هستند.